Er zijn in het verleden heel wat opmerkelijke Australische Grands Prix geweest. Dat komt gedeeltelijk omdat de eerste 10 jaar de Grand Prix de laatste van het jaar was en dat daar 2 keer ook de beslissing viel in het wereldkampioenschap. En in de edities dat het kampioenschap al beslist was was de sfeer zo open en ontspannen dat de race bijna altijd tot beste van het jaar werd uitgeroepen of op z’n minst een waardig slot van het kampioenschap werd genoemd.
Maar omdat sinds 1996 de Australische Grand Prix van sluitstuk in Adelaide tot opening in Melbourne werd omgevormd, zullen we het in deze rubriek niet hebben over die eerste 10 jaar. We zullen eens een kijkje nemen naar de race als opening van een nieuw seizoen, zo’n race waar je altijd met smart naar uitkeek na de lange winterslaap.

Het Albert Park in Melbourne is niet een heel gebruikelijk circuit. Omdat het een serie van aan-elkaar geklonken parkwegen zijn, heb je een combinatie van bochten met rechte stukken die je niet vaak ziet op de permanente circuits die tegenwoordig vaak van de hand zijn van de F1 huisarchitect Herman Tilke. En daarmee heb je niet alleen regelmatig een verrassende race maar ook vaak na de race een gevoel van “maar nu weet ik nog niets over de krachtsverhoudingen”. 

Melbourne was als seizoensopener natuurlijk altijd het toneel van veel nieuwe dingen. Een schoolvoorbeeld daarvan was dan wel de race van 2001. Daarin maakten vier coureurs hun debuut, waarvan er van eentje heel veel werd verwacht (Juan Pablo Montoya), een ander met vreemde ogen werd aangekeken (Kimi Raikkonen), een derde alleen door de kenners een gouden toekomst werd toegedicht, de rest dacht iets van “hij rijdt maar in een Minardi” (Fernando Alonso) en van de vierde wist iedereen wel dat hij er vooral bij was om een budgetgaatje te dichten (Enrique Bernoldi).

Het was niet meer dan terecht dat er veel werd verwacht van Montoya. In 1999 had hij op spectaculaire wijze de CART titel gewonnen, bovendien had hij het voorgaande jaar de Indy 500 gedomineerd dus er was veel belangstelling voor hem. En dat alles deed hij met een persoonlijkheid die aan Jacques Villeneuve deed denken. Die had eenzelfde kunstje een paar jaar eerder gedaan en was als klap op de vuurpijl ook nog wereldkampioen geworden, met Williams, hetzelfde team als waar Montoya voor ging rijden. En net als Villeneuve nam Montoya over het algemeen geen blad voor de mond.

Rond Kimi Raikkonen was het veel stiller. Er werden hooguit wenkbrauwen gefronst want wat had een coureur met een ervaring van slechts 23 races, waarvan niet één in de F3 of de F3000, te zoeken in de F1? Sauber had zelfs speciaal dispensatie moeten vragen voor de Fin want eigenlijk had hij niet de vereiste ervaring voor een superlicentie. De testresultaten spraken echter boekdelen want Raikkonen liet in de winter snelle rondes zien en maakte niets kapot.

Fernando Alonso had die vereiste ervaring wel. Per slot van rekening had hij het jaar daarvoor al veel laten zien in de F3000. Maar een debuut met Minardi was niet veelbelovend, ook al was het Italiaanse team sinds de overname door Paul Stoddard voorzichtig naar boven gaan kijken. Een paar jaar later moesten veel specialisten hun mening toch danig herzien…

Enrique Bernoldi was er ook bij maar er werd niet veel van hem verwacht. Hij zat er om de centen die hij van Red Bull had gekregen in te leveren bij Tom Walkinshaw. Net als Alonso had hij een seizoen F3000 achter de rug maar waar de Spanjaard een keer won en verder veel van voren reed was de Braziliaan vooral onopvallend, zowel in de race als in de uitslagen.

Leverde de Australische Grand Prix dan wel eens verrassende uitslagen op, de kwalificatie deed zoiets dit keer echter niet vermoeden. Wereldkampioen Michael Schumacher scoorde pole voor teamgenoot Barrichello en Mika Hakkinen. Het was sowieso een top 10 doorspekt met de topteams Ferrari, McLaren, Williams, met Jordan en BAR als subtoppers erachter. Alhoewel, er ontbrak 1 Williams, die van Montoya. De F1 was nog even wennen voor de Colombiaan. Hij kon de prestatie van Villeneuve (pole bij het debuut, ook in Melbourne) niet evenaren en was pas 11^e, op de voet gevolgd door Raikkonen. Bernoldi en Alonso volgden op de 18^e en 19^e positie.

De race begon ook weinig verrassend met Schumacher aan de leiding gevolgd door Barrichello. Bernoldi stond al na 2 ronden in het decor. Echter in de 5^e ronde brak de pleuris uit toen Villeneuve verrast leek door een vroege remactie van Ralf Schumacher. De gevolgen waren catastrofaal. Villeneuve klom over het achterwiel van Schumacher, vloog een eind door de lucht alvorens in de grindbak te landen, zonder achterkant en een wiel minder. Dat wiel had marshall Graham Beveridge geraakt. Die kon dat niet meer navertellen. Voor Ralf Schumacher was het ook einde race.

Na 11 ronden onder geel kon het veld weer los en vanaf toen reed Michael Schumacher onbedreigd naar de winst. Niet heel verrassend maar achter hem gebeurde er genoeg. David Coulthard, die zoals gebruikelijk voor het seizoen had laten optekenen dat “dit zijn jaar zou worden” werd 2^e en had daar best hard voor moeten werken omdat hij als 6^e startte. De smaakmakers in de top 6 waren echter de Saubers. Nick Heidfeld werd 4^e, na als 10^e gestart te zijn en Raikkonen haalde in zijn 24^e autorace ooit keurig het laatste puntje binnen. Frentzen eindigde tussen de Saubers en liet een paar dagen later weten dat hij het gebruik van traction control door het Zwitserse team vermoedde. Het leidde tot een kleine rel en een jaar later was traction control toegestaan onder het mom “is toch niet controleerbaar”. 

Montoya rukte tijdens de race een paar plekjes op alvorens de wagen aan de kant te moeten zetten met motorproblemen. Zijn moments of glory zouden later dat jaar nog komen.

En Alonso deed keurig wat zijn wagen toeliet en eindigde als 12^e. 

Niet veel mensen hadden na de race kunnen vermoeden dat de debutanten van 2001 jaren later goed zouden zijn voor 3 wereldkampioenschappen, 60 overwinningen, 2 Le Mans overwinningen en 2 Indy 500’s.

En een van die debutanten is nog altijd, of eigenlijk weer, actief in de Formule 1: Alonso start ook dit jaar weer in Australië.
Alonso is trouwens niet de enige die nog actief is in de racerij: het merendeel is dan nu wel 50-plusser, maar Fisichella rijdt nog altijd in de Italiaanse GT series, Barrichello rijdt in Brazilië in het daar razend populaire Stockcar kampioenschap en Jos Verstappen pakt regelmatig een rally mee. 
En de meest besproken debutant van 2001, Montoya? Die rijdt nog altijd voor wie ‘m wil inhuren. Grote kans dat hij dit jaar weer een paar IMSA-races of een one-off entry op Indy doet.